DMD reclama un protocol assistencial per orientar els professionals i agilitzar la prestació de l’ajuda mèdica a morir

Prensa DMDBlog DMD, C. Valenciana, Notas de prensa

L’Associació Federal Dret a Morir Dignament (AFDMD) reivindica la implantació d’un protocol assistencial unificat així com la creació d’Unitats d’Eutanàsia a cada comunitat autònoma, amb l’objectiu de facilitar la tasca dels professionals implicats i de facilitar l’accés a l’eutanàsia a les persones sol·licitants.

Cinc anys després de l’entrada en vigor de la Llei Orgànica de Regulació de l’Eutanàsia (LORE), les persones sol·licitants d’aquest dret es troben amb nombrosos obstacles, demores i desigualtats territorials que prolonguen i agreugen el seu patiment, així com el de familiars i persones properes.

Les xifres provisionals del 2025 sobre l’Ajuda Mèdica a Morir parlen per si soles: s’han rebut un total de 1.284 sol·licituds i s’han finalitzat 1.187 processos. D’aquests, 565 són prestacions d’ajuda a morir fetes (47,6 %). Tot i això, hi ha hagut 157 denegacions (13,2 %) i 374 persones han mort durant el procés (31,5 %). Pel que fa a les revocacions, es xifren en 91 (7,7 %).

Des que es va aprovar la llei el 2021 i fins a les dades provisionals del 2025, hi ha hagut 3.811 sol·licituds i s’han dut a terme 1.668 prestacions, segons dades facilitades pel Ministeri de Sanitat.

Allargar el “context eutanàsic”

Aquestes xifres ens mostren una dura realitat: sol·licituds que s’impedeix registrar o que no es tramiten correctament, abocant sovint a un laberint burocràtic; actituds paternalistes envers els demandants; retards innecessaris que superen els terminis establerts; desigualtats territorials; professionals que desconeixen com actuar davant d’una sol·licitud; objeccions de consciència sobrevingudes, etc.

Tot això mentre la persona sol·licitant es troba en allò que a la llei denomina “context eutanàsic”; és a dir, que pateix una malaltia greu i incurable, o un patiment greu, crònic i impossibilitant. En aquestes circumstàncies especialment difícils i de vulnerabilitat, qualsevol obstacle suposa multiplicar el patiment i impedir a la persona finalitzar la seua vida segons la seua voluntat i valors de manera tranquil·la i en companyia dels seus familiars i éssers estimats.

També a la sanitat privada

Tot i que la Llei orgànica de regulació de l’eutanàsia indica que aquesta prestació es realitzarà tant en centres públics com privats i concertats, la realitat és que la immensa majoria de les prestacions es duen a terme a la sanitat pública (el 2024, el 97 per cent de les prestacions es van realitzar a la sanitat pública).

Aquesta dada posa en evidència com d’assenyada és una altra reclamació de DMD: la necessitat que tant el Ministeri de Sanitat com les administracions autònomes desenvolupen accions encaminades a eliminar aquesta desigualtat, amb l’objectiu que els pacients de la sanitat privada puguen registrar les seues sol·licituds i dur a terme els procediments en aquest entorn, evitant, per exemple, derivacions a altres centres sanitaris.

L’article 14 de la Llei orgànica de regulació de l’eutanàsia diu que «La prestació de l’ajuda per morir es farà en centres sanitaris públics, privats o concertats, i al domicili, sense que l’accés i la qualitat assistencial de la prestació puguen resultar menyscabats per l’exercici de l’objecció de consciència sanitària o pel lloc on es fa».

Un protocol per guiar els professionals implicats

L’Associació Federal Dret a Morir Dignament (AFDMD) reclama la implantació a tot el territori espanyol d’un protocol assistencial d’eutanàsia que ajude els professionals sanitaris implicats, especialment en les primeres etapes, a fi que no s’allarguen innecessàriament els tràmits, ajudant així els sol·licitants al final de la seua vida.

Els protocols assistencials són directrius adaptades a cada centre sanitari, que guien els professionals de la salut davant de desenes de situacions clíniques. El seu objectiu és minimitzar la variabilitat i garantir la seguretat del pacient.

El protocol d’assistència a l’eutanàsia ha d’incloure aspectes com :

  • Què cal fer quan un pacient sol·licita l’eutanàsia: obligació de recollir i signar la sol·licitud (siga o no el professional sanitari objector de consciència).
  • A qui es lliura la sol·licitud signada per un professional sanitari que és objector de consciència.
  • Com es notifica la primera sol·licitud a la Unitat d’Eutanàsia.
  • Com es garanteix un metge responsable en un termini raonable (dos o tres dies).
  • Com procedir davant del risc de mort a curt termini: procediment abreujat. Aprovar sense demora l’eutanàsia en casos en què la mort és propera, permet que la persona planifique un comiat tranquil amb els seus éssers estimats.
  • Qui són els professionals referents de l’eutanàsia a cada centre, amb capacitat d’oferir suport en el procés deliberatiu així com la redacció dels informes.
  • Com s’accedeix al metge consultor.Tasques de l´equip assistencial durant tota la tramitació.Com consultar amb la Unitat d’Eutanàsia.

Una Unitat d’Eutanàsia a cada comunitat autònoma

L’esborrany de la segona edició del Manual de Bones Pràctiques a l’Eutanàsia inclou una reclamació de Dret a Morir Dignament des de 2021, com és la creació d’una Unitat d’Eutanàsia (també anomenada Unitat Tècnica de Suport a la Prestació d’Ajuda per Morir).

Tot i això, en la seua última reunió, el Consell Interterritorial del Sistema Nacional de Salut (SNS), celebrat el mes d’abril passat, va ajornar l’aprovació d’aquest manual, fet que suposa un nou obstacle en el dret a l’eutanàsia en no implantar-se encara les millores que inclou aquest esborrany.

Aquesta Unitat d’Eutanàsia hauria de posar a disposició dels i les professionals eines que faciliten la tramitació, com una aplicació informàtica LORE, amb textos de suport als informes; amb una supervisió que assegure la qualitat dels informes; i una coordinació amb els gestors del sistema sanitari, tant públic com privat, evitant demores indegudes en el procediment.

A més, cal fer un reconeixement professional a totes les persones implicades en la prestació, proposant mesures concretes com l’alliberament d’agenda i la compensació de l’excés de jornada amb dos dies lliures.

Aquesta Unitat d’Eutanàsia tindria com a objectius:

  • Informar la ciutadania.
  • Donar suport operatiu a les i els professionals.
  • Implantar un model basat en professionals referents que guiarien el procediment a seguir.
  • S’encarregaria de fer un registre i establir la traçabilitat de totes les sol·licituds.
  • Facilitaria la comunicació bidireccional entre les àrees assistencials i la Comissió de Garantia i Avaluació.

I les persones sol·licitants amb malaltia mental?

L’esborrany de la segona edició del Manual de Bones Pràctiques no inclou un tema especialment delicat que des de DMD instem que s’incloga en la propera revisió, com és la necessitat dels professionals implicats de disposar d’indicacions clares sobre com actuar en cas de sol·licitants amb malaltia mental.

DMD reclama un protocolo asistencial para orientar aos profesionais e axilizar a prestación de axuda médica para morrer

Prensa DMDBlog DMD, Galicia, Notas de prensa

A Asociación Dereito a Morrer Dignamente (DMD) reivindica a implantación dun protocolo asistencial unificado e de Unidades da Eutanasia en cada comunidade autónoma co obxectivo de facilitar o labor dos profesionais implicados e favorecer o acceso á eutanasia das persoas solicitantes.

Cinco anos despois da entrada en vigor da Lei Orgánica de Regulación da Eutanasia, as persoas que solicitan este dereito seguen atopándose con numerosos obstáculos, demoras e desigualdades territoriais que prolongan e agravan o seu sufrimento, así como o das súas familias e persoas achegadas.

As cifras provisionais de 2025 sobre a Axuda Médica para Morrer falan por si sóas; recibíronse un total de 1.284 solicitudes e rematáronse 1.187 procesos. De eles, 565 son prestacións de axuda para morrer realizadas (47,6 %). Con todo, oubo 157 denegacións (13,2%) e 374 persoas faleceron durante o proceso (31,55). No que atingue ás revocacións, cífranse en 91 (7,7%).

Desde que se aprobou a lei en 2021 e ata os datos provisionais de 2025, houbo 3.811 solicitudes e leváronse a cabo 1.668 prestacións, segundo datos facilitados polo Ministerio de Sanidade.

Alongar o “contexto eutanásico”

Estas cifras non reflicten toda a dureza da realidade: solicitudes que non se permiten rexistrar ou que non se tramitan correctamente, un labirinto burocrático, actitudes paternalistas, atrasos innecesarios que superan os prazos establecidos, desigualdades territoriais, profesionais que descoñecen como actuar diante dunha solicitude ou obxeccións de conciencia sobrevidas, entre outras situacións.

Todo isto acontece mentres a persoa solicitante atópase no que a lei denomina “contexto eutanásico”, é dicir, padecendo unha enfermidade grave e incurable ou un padecemento grave, crónico e imposibilitante. Nestas circunstancias especialmente difíciles e vulnerables, calquera obstáculo multiplica o sufrimento e impide que a persoa poida rematar a súa vida conforme á súa vontade e aos seus valores, de maneira tranquila e acompañada polos seus seres queridos.

Tamén na sanidade privada

A pesar de que a Lei Orgánica de Regulación da Eutanasia establece que esta prestación debe realizarse tanto en centros públicos como privados e concertados, a realidade é que a inmensa maioría das prestacións seguen levándose a cabo na sanidade pública. En 2024, o 97 % das prestacións realizáronse neste ámbito.

Este dato evidencia outra das reclamacións de DMD: a necesidade de que tanto o Ministerio de Sanidade como as administracións autonómicas impulsen medidas que eliminen esta desigualdade, permitindo que os pacientes da sanidade privada poidan rexistrar as súas solicitudes e completar o procedemento no seu propio contorno asistencial, evitando derivacións innecesarias a outros centros.

O artigo 14 da Lei Orgánica de Regulación da Eutanasia establece que “a prestación da axuda para morrer realizarase en centros sanitarios públicos, privados ou concertados, e no domicilio, sen que o acceso e a calidade asistencial da prestación poidan verse menoscabados polo exercicio da obxección de conciencia sanitaria ou polo lugar onde se realice”.

Un protocolo para guiar aos profesionais implicados

A Asociación Dereito a Morrer Dignamente reclama a implantación en todo o territorio español dun protocolo asistencial de eutanasia que sirva de guía aos profesionais sanitarios implicados, especialmente nas primeiras fases do procedemento, para evitar atrasos innecesarios e acompañar adecuadamente as persoas solicitantes no final da súa vida.

Os protocolos asistenciais son directrices adaptadas a cada centro sanitario que orientan aos profesionais da saúde diante de numerosas situacións clínicas. O seu obxectivo é reducir a variabilidade e garantir a seguridade dos pacientes.

O protocolo de asistencia á eutanasia debe incluír cuestións como:

  • Que facer cando un paciente solicita a eutanasia: obriga de recoller e asinar a solicitude (sexa ou non o profesional sanitario obxector de conciencia).
  • A quen debe entregarse a solicitude asinada por un profesional sanitario que é obxector de conciencia.
  • Como se notifica a primeira solicitude á Unidade da Eutanasia.
  • Como garantir a asignación dun médico responsable nun prazo razoable (dous ou tres días).
  • Como proceder nos casos de risco de morte en semanas: procedemento abreviado. Aprobar sen demora a eutanasia nos casos nos que o falecemento está próximo, permite que a pessoa planifique unha despedida tranquila coa seus seres queridos.
  • Quen son os profesionais de referencia en cada centro, con capacidade de ofrecer apoio no proceso deliberativo e a redacción dos informes.
  • Como acceder ao médico consultor.
  • Tarefas do equipo asistencial durante toda a tramitación.
  • Como consultar coa Unidade da Eutanasia.

Unha Unidade da Eutanasia en cada comunidade autónoma

O borrador da segunda edición do Manual de Boas Prácticas en Eutanasia inclue unha reclamación de Dereito a Morrer Dignamente desde 2021, como é a creación dunha Unidade da Eutanasia, (tamén denominada Unidade Técnica de Apoio á Prestación de Axuda para Morrer, Unidade de Soporte para a PAM, Equipo Referente e Oficina da PRAM) que garanta a correcta tramitación de todas as solicitudes.

Porén, na sua última reunión o Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde (SNS) celebrada o pasado mes de abril, aprazou a aprobación deste manual, o que supón un novo atranco no dereito á eutanasia ó non implantarse aínda as melosas que contempla este borrador.

Esta Unidade da Eutanasia debería poñer a disposición dos e das profesionais ferramentas que faciliten a tramitación, como unha aplicación informática LORE, con textos de apoio aos informes; cunha supervisión que asegure a calidade dos informes; e unha coordinación cos xestores do sistema sanitario, tanto público como privado, evitando demoras indebidas no procedimiento.

Ademais, debe realizarse un recoñecemento profesional a todas as persoas implicadas na prestación , propoñendo medidas concretas como a liberación de axendas e a compensación do exceso de xornada con dous días libres.

Esta Unidade da Eutanasia tería como obxectivos:

  • Informar a cidadanía.
  • Prestar apoio operativo aos e ás profesionais.
  • Implantar un modelo baseado en profesionais referentes que guiarían no procedimiento a seguir.
  • Encargaríase de facer un rexistro e trazabilidade de todas as solicitudes.
  • Facilitaría a comunicación bidireccional entre áreas asistenciais e a Comisión de Garantía e Avaliación.

E as persoas solicitantes con enfermidade mental?

O borrador da segunda edición do Manual de Boas Prácticas non inclue un tema especialmente delicado que dende DMD instamos que se incluya na súa próxima revisión, como é a necesidades que teñen os profesionais implicados de disponer de indicaciones claras sobre cómo actuar en caso de solicitantes con enfermidade mental.

DMD Alcorcón cierra el curso con un acto en la Casa de las Mujeres María de la O Lejárraga

Prensa DMDBlog DMD, Madrid, Noticias

El pasado 16 de junio, miembros del grupo DMD Alcorcón organizaron una charla informativa sobre el testamento vital y los derechos sanitarios para el final de la vida.

Esta actividad ha contado con el apoyo, para su organización, de la Concejalía de Participación Ciudadana, Feminismo y Mayores de Alcorcón. El acto ha tenido muy buena acogida, las personas asistentes se mostraron muy participativas y activas en el debate. Con esta charla, los compañeros y compañeras de Alcorcón cierran el curso y nos invitan a seguir atentos a su actividad a partir de septiembre.